Documentairemaker Sunny Bergman, gaf op woensdag 13 april een vrijheidscollege aan de Universiteit Tilburg. De Mediaredactie was aanwezig en sprak met Sunny.

Wat betekent het om wit te zijn? Daar gaat Sunny tijdens dit college op in. ‘’Wie hier in de zaal identificeert zich met een witte huidskleur?’’ Een jongen met witte huidskleur steekt zijn hand op. ‘‘Ik wil niet dat mijn huidskleur bepaalt over mijn karakter. Het is voor mij net zo relevant als de kleur van mijn ogen’’, zegt hij. ‘’Wat ik beargumenteer met mijn lezing vandaag, is dat wat deze jongen zegt het perfecte voorbeeld is van witprivilege’’, laat Sunny weten.

‘‘Als je nadenkt over vrijheid, kan vrijheid alleen bestaan in gelijkwaardigheid. Er wordt vaak gezegd dat Nederland een heel vrij land is; dat iedereen hier kan doen en zeggen wat hij of zij wil. Maar ik heb het ook heel anders ervaren de laatste tijd.’’ Om dat toe te lichten laat Sunny een stukje uit haar documentaire ‘Zwart Als Roet’ zien, waarin de actiegroep Zwart Piet-Niet aanwezig is bij de intocht van Sinterklaas in Gouda. Op de beelden is Kunta Rincho , een van de mannen van Zwart Piet-Niet te zien en horen: ‘’We demonstreren niet, we staan hier gewoon. We mogen hier staan. We dragen shirts met onze mening, en dat mag ook. Iedereen die hier staat verkondigt een boodschap en wij hebben evenveel recht om een boodschap te verkondigen als elke andere burger in Nederland.’’

Hoe kwam je op het idee van een documentaire over Zwarte Piet?
Ik had een vriend in Engeland die mij attendeerde op het racisme rondom Zwarte Piet. Toen ik eenmaal in activisme terechtkwam, ging ik me er meer in verdiepen.

Op welk moment besloot je je zo toe te spitsen op vooroordelen?
Het begon ooit met mijn interesse in feministische onderwerpen. Als vrouw stoorde ik me aan seksisme. Als documentairemaker vind ik ook dat je een persoonlijk onderwerp moet kiezen om je kwetsbaar op te stellen. Zo kun je mensen beter raken.

Sunny was als journalist mee met de activisten naar de intocht en vertelt dat iedereen uiteindelijk is gearresteerd, inclusief zijzelf. Dit omdat zij er constant bij bleef om te filmen, op de hoop dat de politie dan minder geweld zou gebruiken. ‘’In het politiebusje klonk Rutte op de radio: ‘De ratdraaiers zijn opgepakt’. Het protest is later in de media geframed, waarbij een totaal ander beeld van de werkelijkheid is geschept’’, vertelt Sunny. ‘’Zoals je zag was het idee een vreedzaam protest in de vorm van T-shirts met teksten, maar dit werd volledig omgedraaid, doordat een Geen stijl of Pownews journalist: ‘Activisten schelden kinderen uit voor racisten’ twitterde. Dat is vervolgens overgenomen door kwaliteitsmedia en zo stond er de dag erna op de voorpagina van NRC: ‘Hooliganaanpak werkt’, waarbij de activisten dus de hooligans waren. Er is ook geschreven over rellen, maar er waren helemaal geen rellen; mensen stonden stil. De chaos die veroorzaakt werd was in mijn ogen veroorzaakt door de politie die in groten getale optrad.’’

Wanneer mag je je volgens jou als documentairemaker of journalist zo profileren met een mening?
Ik vind dat journalisten die claimen objectief te zijn, opiniërend manipulerend te werk gaan. Joris Luyendijk legt het goed uit in zijn boek ‘Het zijn net mensen’: iedere journalist heeft een perspectief en framed een verhaal door de keuzes die ze maakt. Ik ben van mening dat als je gewoon duidelijk bent over die subjectiviteit en over het standpunt dat je vertegenwoordigt, je eerlijker bent dan dat je suggereert dat je objectief bent en tegelijkertijd een bepaald frame handhaaft. Moderne journalistiek kiest er wel steeds vaker voor om zich subjectief te uiten, zoals vileine.com, het weblog met feministische toon, doet.

Wat zou je graag zien veranderen in de media?
Ik heb meerdere vrienden die eigen platforms hebben omdat er geen plek voor ze is bij een omroep. Ik zou dus willen dat de publieke omroep toegankelijker wordt voor iedereen. Deze is namelijk van publiek geld en moet dus voor en door iedereen zijn. Als er meer ruimte is voor een diversiteit aan verhalen krijgen we een breder perspectief.

Kunnen we binnenkort weer een documentaire van je verwachten?
Ik heb een pauze ingelast van televisie maken. Momenteel ben ik een boek aan het schrijven. Waar het over gaat kan ik niet zeggen.