N&A

50 jaar Langs de Lijn: van ongemakkelijke samenwerking tot monument op de radio

Apr 06, 2017 Tim Beckers

‘Peter Winnen gaat nu over de streep, hij is de overwinnaar van deze koninginnenrit!’ Met dit commentaar rolde in de jaren 80 menig Nederlander de zomer door, met radioverslaggever Theo Koomen die bij Langs de Lijn verslag doet van de Ronde van Frankrijk. Of wat te denken van de vreugde-uitbarstingen van Jack van Gelder tijdens wedstrijden van het Nederlands elftal: ‘DENNIS BERGKAMP, DENNIS BERGKAMP, OOOOOOOOHHHHH!’ Allemaal te horen op het iconische Radio 1-programma Langs de Lijn, dat dit jaar 50 kaarsjes mag uitblazen.

Ongemakkelijke verslaggeving
Op 1 januari van het jaar 1967 werd Langs de Lijn geboren. Een voor die tijd ongebruikelijke samenwerking van omroepen leidde tot een gezamenlijk sportprogramma op de zondag. “De VARA, KRO en NCRV waren al aan het samenwerken en wilden op zondag een sportprogramma maken, want dan worden alle grote sportwedstrijden gespeeld. Maar de AVRO, die vast op zondag uitzond, wilde eerst niet meewerken omdat zij alles te verliezen hadden. Zij vonden het prima zolang de rest maar van de zondag afbleef’’, vertelt sporthistoricus Jurryt van de Vooren over de totstandkoming van Langs de Lijn. Door de organisatorische puinhoop werd verslag doen van een sportwedstrijd een ongemakkelijk gedoe tussen de verschillende omroepen. “Bijvoorbeeld bij een schaatstoernooi. Dan begon het verslag om twee uur ‘s middags bij de AVRO. Hierna schakelde men van drie uur tot half vijf door naar een gezamenlijke uitzending van de KRO en de VARA, daarna weer een halfuur bij de AVRO en tot slot weer een halfuur bij de VARA.”

Tijdloos
De roep voor een algemene organisatie was groot en die kwam er toen Langs de Lijn onder de naam van de NOS verder ging. Vijftig jaar later is het radioprogramma een iconisch boegbeeld in de Nederlandse sportwereld geworden. Maar wat heeft Langs de Lijn in die vijftig jaar nu zo’n succes gemaakt? Volgens presentator Robbert Meeder heeft dat te maken met de snelle schakeling tussen de verschillende sporten. “Je krijgt continu het gevoel dat je niks mist van alle evenementen. En het iconische zit hem in het feit dat het concept in al die jaren niet veranderd is. Een goede presentator, herkenbare muziek en de sport zelf, dat is Langs de Lijn. Dat maakt het zo herkenbaar en tijdloos’’, zegt Meeder, die zelf de doordeweekse variant Langs de Lijn En Omstreken presenteert in samenwerking met de EO. Een programma dat naast aandacht voor sport ook ruimte heeft voor het andere nieuws.

De kracht van het programma
De herkenbaarheid van Langs de Lijn is goed te merken in een van de meest memorabele momenten in de geschiedenis van het programma: de ontknoping van de Eredivisie in 2007. “De essentie van Langs de Lijn komt in dat halfuur perfect naar voren’’, zegt Meeder. “Het snelle schakelen, voelen waar de spanning zit en dat met een bepaalde emotie overbrengen op een groot publiek: dat is de kracht van het programma.”

Toekomstplaatje
Langs de Lijn blijft voor veel mensen vaste prik op de zondagmiddag, maar hoe ziet het toekomstplaatje eruit? Gaat Langs de Lijn voor een 100-jarig jubileum en weet het de jongere doelgroep aan te spreken met radio? Meeder denkt dat Langs de Lijn nog heel wat jaren meegaat. “Dat komt omdat veel mensen er toch mee zijn opgegroeid.” Maar de jeugd van tegenwoordig is een ander verhaal. “Die zetten niet meer zo snel de radio aan. Alleen wanneer je wat ouder wordt en geïnteresseerd raakt in ontwikkelingen. Het voordeel van Langs de Lijn is dat wij op meerdere plekken tegelijk kunnen zijn. Je kunt wel via de sociale media, denk aan Periscope of Facebook live, sport volgen, maar dan ben je nog altijd op één plek.”