N&A

‘Journalisten blijven journalisten, in welk land dan ook’

Mar 31, 2017 Leeuwelijn Verwijst

Edwin Winkels (54) is al dertig jaar gevestigd in Barcelona en heeft inmiddels reportages gemaakt over ontelbaar verschillende onderwerpen, van Lionel Messi tot stierenvechten maar ook massagraven in Spanje. Als er iemand weet wat het medialandschap in Spanje inhoudt, is hij het wel. Hoe gaat de Spaanse media eigenlijk met het nieuws om, in tegenstelling tot Nederlandse journalisten?

In Barcelona ligt in elk lokaal café een stapeltje kranten op de tafels. Vooral de oudere generatie pakt er altijd eentje bij, maar de jongere generatie is ook nauwelijks met een smartphone binnen te zien. Of dat nu een kwestie van beleefdheid is of niet: het brengt een traditionele sfeer onder de Spanjaarden. Toch is het geen beeld van de werkelijkheid. “Integendeel. Kranten zijn helemaal niet populair in Spanje. De reden waarom je ze wel vaak ziet liggen, is omdat er in Spanje geen abonnementen bestaan, maar alleen losse verkoop”, zegt Winkels.

Volgens Winkels wordt er in Nederland nog voor zo’n tachtig procent de krant gelezen, in Spanje is dat maar tien procent. “El País is de grootste krant, maar die oplage is minder dan 200.000, terwijl het land 45 miljoen inwoners heeft. Mede door de crisis is de oplage aanzienlijk gedaald. Daartegenover kijken mensen heel veel televisie in Spanje.” In Spanje staat zelfs tijdens het avondeten de televisie nog aan en wordt er veel voetbal gekeken.

Voetbal
Daarop aansluitend is de sportkrant ook een opvallend medium. Winkels: “Ondanks de lage oplage van kranten in het algemeen, lezen Spanjaarden relatief veel sportkranten, voornamelijk om het voetbalnieuws. In Nederland is ook geprobeerd om een losse krant over voetbal uit te brengen, maar dat sloeg opvallend genoeg totaal niet aan, omdat Nederlanders meer geneigd zijn om de voetbaljournalistiek op televisie te volgen. De sportkrant is een typisch kenmerk van de Spaanse cultuur, vooral in Barcelona en Madrid.”

Verdergaand op de cultuur: Spanjaarden verschillen over het algemeen van Nederlanders. Spaanse journalisten lijken de communicatie bijvoorbeeld net wat anders aan te pakken. “Over het algemeen reken ik er niet op dat ik een mail terug krijg van een journalist of PR-medewerker. In Spanje moet je het echt van je netwerk hebben en werkt het nauwelijks om zomaar even een onbekende te mailen met een vraag. Natuurlijk gebeurt dit in Nederland ook, maar je eigen netwerk bepaalt in Spanje echt voor het grootste deel wat je voor elkaar kunt krijgen.”

Gewaagd of niet?
Nederlandse journalisten zijn niet alleen toegankelijker, maar ook voorzichtiger. “Hier in Spanje nemen ze veel meer risico’s. Bloederige foto’s zijn hier geen punt. In Nederland wordt alles afgewogen en worden schokkende beelden bijna altijd achterwege gelaten.”

Tijdens de afgelopen verkiezingen stonden de Nederlandse kranten vol met al het nieuws rondom politiek, maar volgens Winkels is dat bij de Spanjaarden een dagelijkse gewoonte. “Elk klein dingetje dat in de politiek gebeurt, is daar gigantisch nieuws. Het volk volgt de politiek op de voet. In Nederland is dat alleen tijdens een belangrijke gebeurtenis”, zegt Winkels.

Tot slot zegt Winkels: “Natuurlijk zijn er verschillen tussen de twee landen, maar journalisten blijven journalisten. We willen allemaal onze lezers informeren, in welk land dan ook. Barcelona is wel een geweldige stad om de journalistiek in te bedrijven. Vanaf mijn afstudeerproject ben ik hier niet meer weg te slaan.”