Steeds vaker komt het voor dat robots sociale media-accounts beheren. Zo’n 7% van de sociale media-accounts is momenteel in handen van de robots, blijkt uit onderzoek van technologisch tijdschrift De Ingenieur. Christine Moser en Sander Wubben zijn expert op het gebied van innovaties op sociale netwerken en taalproductie door robots en hebben hier onderzoek naar gedaan. Hoe zien zij de toekomst van deze social mediabots?

De robotjournalistiek is bij de meeste mensen inmiddels wel bekend, de social mediabot misschien iets minder. Deze bots zijn ontworpen om te zorgen voor een snelle nieuwsvergaring via social media. Expert Wubben vindt dit positief, maar de social mediabot kan ook negatieve effecten hebben.

Kennisdeling zonder kennis
“Allerlei nieuws waarvan je niet weet wat de bron is, wordt de wereld in geslingerd.” Dat is het gevaar van de bots, volgens Wubben. Daarnaast maakt deze berichtgeving het aandeel van de bots zo groot dat je niet meer weet of iets door mensen of robots is geschreven. Moser noemt hierbij het volgende negatieve effect: “Kennis wordt geautomatiseerd en op dat moment is er geen sprake meer van kennisdeling.”

Gezag en invloed
Volgens beide experts hoeft de bot geen direct gevaar voor de samenleving te vormen. Het hangt er enkel vanaf wie het nieuws bereikt en door wie het wordt gedeeld. Moser kijkt hiervoor naar het gezag van een persoon en de populariteit van een medium. Niet iedereen heeft Twitter. Dus wanneer iets op Twitter wordt gedeeld, is het bereik, volgens haar, niet zo groot. Pas wanneer het nieuws iemand bereikt die gezag of invloed heeft, is de kans op verspreiding van nepnieuws groter.

Verkiezingscampagnes
Bovendien kan de technologie nog veel ontwikkeling gebruiken. De social mediabot zal betrouwbaarder kunnen worden en voor meer dingen worden ingezet. Tot die tijd ligt het er aan hoe je een robot inzet, vindt Wubben. “Als de technologie zich goed ontwikkelt, kan een bot op een positieve manier helpen bij bijvoorbeeld politiek campagnes.” Afgelopen jaar werden de bots ook al ingezet bij de politieke campagnes in Amerika. Hierbij speelden ze alleen een negatieve rol door nepnieuws te verspreiden.

De legitimiteit van nepnieuws
Bij de Amerikaanse verkiezingen kregen de nepfeiten legitimiteit doordat ze veel verspreid werden op sociale netwerken. En hoe meer iets wordt gedeeld door mensen uit jouw sociale netwerk, hoe sneller je geneigd bent om het te geloven. Moser meent dat de legitimiteit dat een nepnieuwtje krijgt het verspreiden van nieuws makkelijker maakt, omdat het de mensen beïnvloedt.

Bot-nieuws als spam
Social mediabots die nepnieuws verspreiden gebeurt nu al veel en zal waarschijnlijk steeds vaker gaan gebeuren. En als het aan Moser ligt, gaat de social mediabot zelfs bekend staan om zijn spamnieuws. “Mensen zullen makkelijker onderscheiden wat door bots is geschreven en wat niet. Het bericht wordt dan niet meer serieus genomen en niet meer gelezen.” Maar net als bij de huidige spam, blijft er altijd een kleine groep over die wel trapt in de onjuiste berichten of advertenties. De bot zal dus niet helemaal weggevaagd worden.

Social mediabot als hulpmiddel
Maar als de bot niet weggevaagd wordt, in hoeverre gaat het dan journalistieke banen overnemen? Als het aan Wubben ligt, zal de social mediabot het nooit winnen van de journalistiek. “Je moet als journalist zorgen dat de kwaliteit van jouw stukken in orde is, dan ben je niet makkelijk te automatiseren.” Lange verhalen zijn bovendien lastig om te automatiseren, dus daarover hoeven we ons (nu) niet druk te maken. Geschreven stukken die wel geautomatiseerd kunnen worden, zoals sportverslagen, kunnen volgens Wubben wel door robots geschreven worden. Dat we volledig onze banen behouden zal dus zeker niet het geval zijn. Maar voor nu is de social mediabot een hulpmiddel waardoor je de saaiere dingen uit handen kan geven en je op de leukere dingen kunt richten.