Afgelopen maandag verscheen op de website van Villamedia een artikel waarin wordt geclaimd dat Kamerleden met een niet-Westerse migratieachtergrond vaker in de krant verschijnen. Het bericht, dat is gebaseerd op bevindingen van onderzoeksbureau TrendLight, springt met zo’n titel in het oog. Bij nadere bestudering van het onderzoek rijst de vraag: klopt deze conclusie wel?

“We hebben uitgezocht over welke zittende Kamerleden het meest werd geschreven, met uitzondering van de lijsttrekkers”, zegt Raymond Franz van TrendLight. “Toen bleek dat in de top twintig maar liefst vijf politici staan met een niet-Westerse achtergrond vond ik dat opmerkelijk. Temeer omdat er in de gehele Tweede Kamer maar veertien personen zitten met zo’n afkomst. Over de redenen hiervan kun je alleen speculeren.”

Het onderzoek bevat een tabel met daarin de meest beschreven Kamerleden. Bovenin de tabel staat Tunahan Kuzu, van Groep Kuzu/Öztürk. Op nummer drie en vier staan respectievelijk Kamervoorzitter Khadija Arib en PvdA-lid Ahmed Marcouch. In de top staan ook Kamerleden met wél een Westerse achtergrond: ex-PvdA’er Jacques Monasch staat vlak achter Kuzu op twee en Pia Dijkstra van D66 sluit de top vijf af.

Logisch gevolg

Is de conclusie die TrendLight hier trekt terecht? Voor degene die het nieuws het afgelopen jaar gevolgd heeft, lijkt er een zekere logica te zitten in de overmatige aandacht voor de genoemde parlementariërs. Arib werd verkozen als opvolger van Anouchka van Miltenburg tot Kamervoorzitter, Kuzu trok veel aandacht met zijn vertrek uit de PvdA en de opzet van zijn nieuwe partij Denk. Dit laatste geldt echter ook voor Monasch, die qua berichtenaantal nauwelijks op Kuzu achterloopt. Stellend dat de schrijvende pers naar aanleiding van deze cijfers meer interesse had voor niet-Westerse Kamerleden lijkt inhoudelijk net zo toepasselijk als de stelling dat er meer over Kamerleden wordt geschreven die wat teweeg brengen. “Onzin”, stelt TrendLight directeur Raymond Franz. “Je kunt de achtergrond van deze mensen helaas niet los zien van de onevenredige aandacht voor hun persoon. Dat blijkt uit dit onderzoek.”

Haakjes en nuances

Villamedia, dat bericht over ontwikkelingen en kwaliteit van de journalistiek, heeft het onderzoek van TrendLight op haar website gezet. De kop ‘Kamerleden met niet-Westerse migratieachtergrond vaker in de krant’ is vrijwel letterlijk overgenomen van het onderzoek. De schrijver van het artikel, Lars Pasveer, geeft aan dat hij dezelfde conclusie trok uit het onderzoek als Franz. “Ik snap dat TrendLight dit constateerde op basis van de door hun gevonden data. Of het relevant is? Dat is geheel subjectief. Wat iemand interessant of relevant vindt ligt aan die persoon. Onderzoeksbureaus hebben er bovendien baat bij dat hun onderzoeken veel worden gepubliceerd, dus hangen ze het altijd aan een pakkend haakje. Ik snap het ‘haakje’ in dit geval wel, al is het misschien een beetje simplistisch.”

Zou een platform als Villamedia niet boven persoonlijke interpretatie moeten staan en niet mee moeten doen aan de verkooptrucs van een onderzoeksbureau? Dat TrendLight zijn bevindingen naar buiten brengt met een pakkende titel is na Pasveer’s uitleg begrijpelijk, maar een gerespecteerd medium als Villamedia zou daarin toch de nuance moeten opzoeken. Pasveer: “Helaas leven we in een tijd waarin heel veel aan je achtergrond wordt opgehangen. Kuzu staat natuurlijk steeds in de schijnwerpers omdat zijn speerpunten allemaal over afkomst gaan. Wij van Villamedia geven ook maar de informatie door die ons toe komt. Of je dat dan interessant vindt en of je er vervolgens wat mee doet, hangt van de lezer af.”

Het onderzoek

Uit het gesprek met Franz wordt duidelijk dat de achterliggende redenen waar deze Kamerleden mee in opspraak zijn geraakt niet in het onderzoek zijn meegenomen. Maar juist omdat de Nederlandse identiteit zo actueel is, vindt Franz het opvallend dat over deze politici zo veel geschreven werd. “Over de mislukte integratie hebben we het nodige gelezen. De Nederlandse identiteit staat hoog op de agenda en in die sfeer wordt er blijkbaar meer geschreven over politici die een niet-Westerse migratieachtergrond hebben. Dit kun je positief of negatief uitleggen. Het is bijvoorbeeld mooi dat deze Kamerleden veel aandacht krijgen, maar het is misschien wel veel negatieve aandacht”, aldus Franz.

Pasveer geeft aan het eind van het gesprek aan misschien toch te snel te hebben gehandeld in verband met hoge werkdruk door een afwezige collega redacteur.