N&A Politiek Uncategorized

NRC: Nepnieuws heerst niet in Nederland

Mar 15, 2017 Loiseb

Nepnieuws: het is een veel gevallen term sinds Trump in Amerika aan de macht is. Nu ook in Nederland de Tweede Kamerverkiezingen voor de deur staan, speelt nepnieuws een grote rol bij de mensen. Zou er in Nederland net zoveel politiek nepnieuws zijn als in Amerika tijdens de verkiezingen? NRC verdiepte zich de afgelopen maanden in dit onderwerp en concludeerde dat er geen sprake is van nepnieuws.

Verwaterde betekenis
“Tegenwoordig wordt alles wat kort door de bocht is nepnieuws genoemd. De definitie is totaal verwaterd en betekent bijna niets meer”, vertelt Peter Zantingh, een van de onderzoekers.
Toen de term net bekendheid kreeg, was nepnieuws nieuws dat honderd procent verzonnen was. Het had bedoeling om mensen te misleiden en de publieke opinie te beïnvloeden, maar dat is niet meer het geval. Peter: “NRC heeft in haar onderzoek rekening gehouden met de grens van de onjuiste journalistiek. Als iets volledig verzonnen is, is het nepnieuws. Is de waarheid verdraaid? Dan valt het niet onder nepnieuws, maar is het enkel een misleiding.”

Niet nep, wel misleidend
Volgens Peter kunnen uit het onderzoek twee conclusies getrokken worden. Aan de ene kant toont het onderzoek aan dat nepnieuws nauwelijks een rol speelt in de Nederlandse berichtgeving, maar aan de andere kant is er wel sprake van misleidend nieuws. 1 op de 10 artikelen die voor het onderzoek werden geanalyseerd bevatten misleidend nieuws. Vooral sites als de Dagelijkse Standaard en Liefde voor Holland halen nieuws uit hun context. Zo plaatste de Dagelijkse Standaard een bericht over moslims die een kerk in brand had gestoken, terwijl het uiteindelijk ging om een vuurpijl die op het dak van de kerk belandde en een kleine brand veroorzaakte. Deze brand zou na twaalf minuten weer geblust zijn.

Op zoek naar nepnieuws

Omdat mensen de veelgebruikte term breed interpreteren, is er veel argwaan ontstaan rondom de politieke berichtgeving. NRC wilde de berichtgeving vooral onderzoeken om te kijken of er net zoveel nieuws verdraaid was als in Amerika. Het nieuwsmedium heeft hierbij gebruik gemaakt van websites als Hoax Wijzer, die bijhoudt welke nieuwssites onbetrouwbaar zijn. Daarnaast zochten de onderzoekers ook zelf nieuws dat onbetrouwbaar was. Hiervoor is gebruik gemaakt van Buzzsumo, de software die de Amerikaanse website Buzzfeed ook gebruikte om het nepnieuws in de VS te odnerzoeken. Met Buzzsumo kan worden onderzocht welke berichten het meest gedeeld zijn op sociale media. “We hebben gebruik gemaakt van zoektermen die bij de verkiezingen veel worden gebruikt. Uit de resultaten hebben we honderd berichten geselecteerd die het meest gedeeld waren op sociale media en deze verder onderzocht”, legt Peter uit.

Meer mediawijsheid
Ondanks dat NRC het artikel over dit onderzoek een week geleden publiceerde, blijven er berichten komen over de wantrouwige kiezers vanwege nepnieuws. Het onderzoek dat NRC heeft uitgevoerd, kan volgens Peter al zorgen voor minder wantrouwen bij de bevolking over nieuws. Daarnaast vindt hij dat middelbare scholen meer ingelicht moeten worden: “Er moeten lessen komen over mediawijsheid. Wat is goede journalistiek? Wat kun je vertrouwen? Zo leren ze kritisch te zijn op wat je leest, maar ook dat je niet overal argwanend over moet zijn.”

bericht