Noorwegen heeft het FM-netwerk volledig afgeschaft. Sinds vorige week kunnen de Noren alleen nog maar radio luisteren via DAB+. Daarmee is Noorwegen het eerste land ter wereld dat volledig overgaat op digitale radio. Ook de Nederlandse overheid wil het verouderde FM-systeem vervangen, al zit de gemiddelde consument daar nog niet op te wachten.

De techniek is in ieder geval klaar voor voor een omschakeling van FM naar DAB+. Vrijwel alle grote Nederlandse radiozenders zenden inmiddels naast analoog ook digitaal uit. De publieke omroepen hadden in september 2013 de primeur. Met tien zenders waren zij de eersten die uitzonden via het nieuwe systeem. Een maand later volgden commerciële zenders als Radio 538, Qmusic en SlamFM. Sinds eind 2015 zijn ook de regionale omroepen via DAB+ te ontvangen.

Voordelen
Doordat het geluidsignaal bij DAB+ digitaal wordt verspreid, is de geluidkwaliteit beter dan bij het analoge FM. Bovendien hebben radiostations de mogelijkheid om aanvullende informatie uit te zenden, zoals hun playlist of verkeersinformatie. Ook het vinden van een radiostation is makkelijker met een digitale radio. Zenders worden weergegeven op alfabetische volgorde, waardoor moeizaam zoeken naar de juiste frequentie verleden tijd is.

Met name de private radiozenders tonen grote interesse in het nieuwe systeem. Volgens de huidige wetgeving moeten zij bieden om een frequentie te bemachtigen. Het aantal beschikbare FM-kanalen is schaars, waardoor de prijs voor een plekje in de ether hoog kan oplopen. DAB+ biedt ruimte voor meer zenders. De kosten voor een uitzendplek vallen daardoor lager uit.

Niche
Ondanks deze voordelen lijkt digitale radio nog vooral een nicheproduct te zijn. Uit cijfers van het CBS blijkt dat in 2015 slechts zes procent van de Nederlandse huishoudens een digitale radio in huis had. Vooral vrouwen voelen er weinig voor om een DAB+-apparaat aan te schaffen.

Let’s Get Digital
Om de populariteit van digitale radio te vergroten, sloegen de publieke en commerciële radiozenders in 2013 de handen ineen. Samen met het Ministerie voor Economische Zaken werd Digital Radio NL opgericht. Doel van de samenwerking is om ‘digitaal radio luisteren tot een succes te maken’.

Onder de naam ‘Let’s Get Digital’ lanceert Digital Radio NL in 2014 haar eerste landelijke campagne. Tv-spotjes met playbackende radio-dj’s moeten ervoor zorgen dat Nederland massaal aan de digitale radio gaat. Ook komen er reclames op de radio en advertenties in kranten. In totaal wordt ruim vier miljoen euro uitgetrokken voor de campagne.

Het beoogde resultaat wordt uiteindelijk bij lange na niet bereikt. De bekendheid van DAB+ neemt weliswaar toe, maar blijft laag. Uit cijfers van het CBS blijkt dat driekwart van de Nederlanders in 2015 nog steeds niet weet wat DAB+ is.

Henk Kamp
Voorlopig is een omschakeling naar DAB+, vergelijkbaar met die van Noorwegen, dan ook nog niet aan de orde. Eerder sneuvelde het plan van minister Kamp van Economische Zaken om de FM-frequenties uit te schakelen. De VVD’er wilde vanaf augustus 2017 alleen nog maar digitaal uitzenden. Eind vorig jaar bleek echter dat sinds het ontstaan van DAB+ slechts een half miljoen digitale radio’s is verkocht in Nederland. Daarop besloot de minister zijn plannen terug te trekken.

Radiozenders richten hun pijlen nu op 2022. In dat jaar verlopen de FM-vergunningen voor commerciële radiostations. Mogelijk is dat moment aanleiding om ook in Nederland de FM-frequenties definitief uit de schakelen. Tenminste, als DAB+ tegen die tijd wél is ingeburgerd.