Internationaal

Breivik in de media: massamoordenaar of terrorist?

Jan 12, 2017 Jedrek Nadobnik

Anders Breivik, de Noorse terrorist achter de aanslagen in 2011, staat weer voor de rechter. In de media wordt Breivik een massamoordenaar of de dader van de aanslagen genoemd. Het woord ‘terrorist’ wordt nauwelijks gebruikt, terwijl hij wel veroordeeld werd voor terrorisme.

Op 10 januari opende Anders Breivik een proces met de Hitlergroet, de groet van zijn ideologie achter de aanslagen. Bij die aanslagen kwamen bijna tachtig mensen om. Kranten stonden er vol mee, maar het woord ‘terrorist’ lijkt vaak vermeden te worden: Nu.nl: “De Noorse massamoordenaar…”; De Standaard uit Vlaanderen: “Massamoordenaar Anders Breivik…”; Het Duitse blad Bild: “Der Norwegische Massenmörder…” Alleen de Telegraaf lijkt niet bang te zijn voor de term. De krant laat in de eerste zin van de lead het woord terrorist vallen.

Anis Amri

Eind vorig jaar had Europa met een andere aanslagpleger te maken. Anis Amri, die de aanslag op de Berlijnse kerstmarkt pleegde, werd in de koppen en de leads een terrorist genoemd. Ook hij heeft mensen om het leven gebracht, met een ideologie in zijn achterhoofd. Waarom wordt hij, een aanhanger van de Islamitische Staat, wel vaker een terrorist genoemd dan een nationaalsocialist als Breivik?

Bron: AD
Bron: NOS

 

 

 

 

 

 

Volgens de Van Dale is terrorisme “het onder druk zetten van een regering of bevolking door daden van terreur”. Hebben religies en ideologieën niets te maken met terrorisme?

“Na 9/11 werd de Islam gekoppeld met terrorisme. Dan zie je hoe groot de vooroordelen zijn.” – Maarten van Rossem

Terrorisme in het strafrecht

Volgens art. 83 van het Wetboek van Strafrecht wordt onder een terrorist verstaan: ‘iemand die een strafbaar feit heeft begaan met de bedoeling om een bevolking bang te maken, iets gedaan te krijgen van een regering, of het land te ontwrichten.’

Volgens jurist Hestia van Stein-Callenfels zou je kunnen betogen dat Breivik een terroristisch doel voor ogen had, als je naar zijn verklaring kijkt. “Ik weet niet waarom Breivik een massamoordenaar wordt genoemd, het zou kunnen dat mensen ‘terrorist’ nu associëren met de Islam, maar volgens de betekenis van terrorisme is dat niet juist.” Volgens de strafrechtjurist waren de mensen die aanslagen in Ierland en in het Baskenland hebben gepleegd ook terroristen. “Die hadden niets met de Islam te maken.”

Jihadisme en de Islam

Media-ethicus Huub Evers vindt het woord ‘terrorist’ niet speciaal meer, want het staat dagelijks in de krant. “Iemand die een massamoord pleegt is vaak al meteen een terrorist, maar bij Breivik ligt het anders. Terrorisme wordt vaak verwant met jihadisme en de Islam – wat natuurlijk onzin is – maar dat wordt onbewust gedaan.” Historicus Maarten van Rossum verklaart dat sinds 9/11 er anders naar terrorisme wordt gekeken. “Na 9/11 werd de Islam gekoppeld met terrorisme. Dan zie je hoe groot de vooroordelen zijn.”

Stein-Callenfels, Evers en Van Rossum beweren dus dat de Islam verwant is geraakt met het woord ‘terrorisme’. Misschien speelt religie en ideologie dan nog geen rol in de terminologie en strafrecht, maar wel in onze gedachtegang. Al dan niet bewust.

Image Credits: Jo Christian Oterhals, AD, NOS.