Virtual Reality
Tech & Innovatie

Is Virtual Reality de toekomst van de journalistiek?

Dec 14, 2016 Maartje Cooijman

“Nieuws is […] net als God: als het niet bestond, zou het onmiddellijk worden uitgevonden.” – Rob Wijnberg

Rob Wijnberg omschrijft in zijn boek De nieuwsfabriek dat wij mensen van nature nieuwsgierig zijn omdat ons dit helpt te overleven. Hier is de journalistiek uit voortgekomen. Dit verliep echter niet zonder slag of stoot. Wanneer we terugkijken op de technische ontwikkelingen, zien we iedere keer een paniekgolf ontstaan. Van de drukpers, camera en radio tot aan de tv en het internet; in het begin vonden we dit verschrikkelijk.

Hoewel de toekomst van de journalistiek nog altijd een hot topic is, lijkt de mediawereld zich dit keer wel op een organische wijze mee te bewegen met de nieuwste trends; Serious Gaming, Virtual- en Augmented Reality. Wellicht komt dat omdat het een combinatie van bestaande technieken betreft. Video, audio en computertechnieken vormen zo samen een nieuw product. We noemen het Immersive journalism. Maar als het een combinatie van reeds bestaande technieken is, wat is dan de toegevoegde journalistieke waarde?

Ruimte geven

Avinash Changa is de oprichter van het bedrijf WeMakeVR. Zijn bedrijf maakt producties voor onder andere AVROTROS zoals Project Orpheus. In een interview met Nieuwe Journalistiek vertelt hij hoe de rol van de journalist verandert. “In de klassieke journalistiek moet een journalist vooral samenvatten, context bieden. In VR ben je vooral een gids en kun je mensen meer ruimte geven om hun eigen conclusies te trekken.” Dit wordt volgens Changa als intens ervaren omdat het gedeelte van de hersens wordt aangesproken dat voor de aanmaak van herinneringen zorgt.

Jessica Lauretti van The Huffington Post deelt het idee dat VR mensen in staat stelt om hun eigen mening te vormen. Zelf kwam ze voor het eerst in aanraking met VR na de aanslag op een homobar in Orlando. Samen met haar team ging ze op zoek naar het emotionele raakvlak tussen de slachtoffers en de kijkers. “In eerste instantie dachten we dat het mooi zou zijn om de stille tocht te filmen, dat zou er prachtig uit moeten zien. Maar als je ooit een stille tocht in 360 hebt gezien, dan weet je hoe saai het is. Het zijn alleen maar mensen die in een rij staan.”

Ook ideeën als protesten en interviewen vielen af omdat VR of 360 niets extra’s kon toevoegen. Op dat moment realiseerde Lauretti zich dat ze het veel simpeler moesten houden. “49 Mensen verloren die dag het leven en we vroegen ons af wat er zou gebeuren als we deze 49 levens zouden visualiseren. Dus we brachten 49 mensen samen en plaatsten deze in een cirkel om de camera heen en lieten hun zeggen dat 49 sinds die dag meer dan een nummer is. Dat roept een soortgelijk gevoel op dat je ook tijdens een stille tocht.”


Luister hier naar een Engelstalig fragment met Lauretti. 

We zijn er nog niet

Hoewel VR veelbelovend klinkt, zijn we er nog niet. Er zijn volgens journalist Hans Jaap Melissen vermeldt in zijn dossier Virtual Reality voor de Nieuwe Journalistiek dat er nog genoeg stoorzenders zijn om te overwinnen. Daarbij kan je denken aan de laslijnen (waar de beelden worden samengevoegd), het gevoel van de bril op je neus en het feit dat sommige mensen zeeziek worden van de beelden. Daar wordt volgens hem momenteel wel hard aan gewerkt en de verwachting is dan ook dat dit binnen enkele jaren volledig verholpen is.

Daarnaast is Augmented Reality ook in opkomst. De hitgame Pokémon Go plaatste deze techniek vol in de spotlight. De combinatie tussen de eigen omgeving en een toegevoegd spelelement was voor enorm veel mensen aantrekkelijk. Zo aantrekkelijk dat het spel op zijn hoogtepunt in Nederland alleen al meer dan twee miljoen spelers had.

Deze technologie trok niet alleen de aandacht van game developers, maar ook van de journalistiek. Momenteel is de techniek nog te ontoegankelijk, maar ook daarvan kunnen we verwachten dat er snel verandering in komt. Het is dus maar wachten op de dag waarop we via ons telefoonscherm op alle plaatsen overal journalistieke achtergrondverhalen op kunnen vragen.

Bronnen: Nieuwe Journalistiek, NVJ

Image Credits: Photo credit- re-publica 2017 LoveOutLoud via Visual Hunt CC BY-SA.