Ons kikkerlandje is volgens de World Press Index het op een na vrijste land van de wereld. Journalisten kunnen in Nederland dus vrij hun beroep uitoefenen, maar hoe gevaarlijk is het om als journalist over de grens te trekken? Pui Yip van Amnsenty International: “Er worden dagelijks mensenrechten geschonden in het buitenland.”

Ebru Umar werd eind april opgepakt door de Turkse politie omdat ze kritische tweets had geplaatst over de Turkse leider Erdogan. Ze heeft drie strafzaken lopen voor beledigingen richting president Erdogan en de islamitische profeet Mohammed. Deze zaak staat niet op zichzelf, met haar worden vele anderen vastgezet en vervolgd in landen met weinig persvrijheid. Uit onderzoek van The Committee to Protect Journalists (CPJ) blijkt dat er in 2015 199 journalisten gevangen zaten wereldwijd.

Aanslagen op journalisten
In landen als Iran, Afghanistan en Syrië is het al jaren gevaarlijk om als journalist werkzaam te zijn. In deze landen is er vrijwel geen persvrijheid en worden er veel moorden gepleegd. In Afghanistan zijn er dit jaar al tien journalisten vermoord. The International Federation of Journalists komt jaarlijks met een rapport omtrent het aantal gedode journalisten wereldwijd. In totaal zijn er wereldwijd 112 journalisten vermoord in 2015 en tot nu toe 64 in 2016.

Achter de moorden zitten niet alleen de overheden van de desbetreffende landen maar ook terroristische organisaties zoals IS en Al Qaida. Een van de schokkende voorbeelden van het gevaar in het Midden-Oosten is de moord op de Nederlandse fotograaf Jeroen Oerlemans op 2 oktober. Hij werd die dag door een sluipschutter van IS doodgeschoten.

Gevaarlijkste landen
Niet alleen in de landen ver weg van Nederland is de dreiging richting journalisten groot. In 2015 zijn, volgens cijfers van de IFJ, de meeste slachtoffers gevallen in Frankrijk. Dit komt door de terroristische aanslag van Islamitische Staat op de redactie van Charlie Hebdo. Tijdens deze aanslag zijn er in totaal acht journalisten omgekomen. Dit was echter een uitzondering. Wanneer het aantal moorden wordt verspreid over 25 jaar, dan komen de Filipijnen, Mexico, Pakistan en Rusland als gevaarlijkste landen uit de bus.

 

schermafbeelding-2016-10-16-om-20-42-48
bron: CPJ

Bescherming journalisten
Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma van D66, pleit al enige tijd voor betere bescherming van journalisten in het buitenland. Hiervoor is hij bezig met het opzetten van een fonds voor juridische bijstand voor journalisten. Zo vertelt hij op de site van D66: “Nederlandse journalisten kunnen nu financieel kapot geprocedeerd worden door autoritaire regimes. Persvrijheid is een groot goed en dat moeten we zo veel mogelijk beschermen.” Daarom doet Sjoerdsma de oproep aan minister Koenders om ervoor te zorgen dat journalisten ook standaard financieel bijgestaan worden.

Verder zijn er verschillende internationale organisaties die journalisten bijstaan wanneer ze vervolgd of bedreigd worden. Zo bestaat er de CPJ en Amnesty International, die druk uitoefenen richting overheden met als doel om gevangengenomen journalisten vrij te krijgen. Yip: “Door schrijfacties probeert Amnesty International overheden wakker te schudden. Op deze manier proberen wij mensen vrij te krijgen of steun te bieden.” Dit doet de organisatie door brieven te sturen naar overheden en door brieven te sturen naar gevangenen in dat land.