Internationaal N&A

“Elke zin moet raak zijn” over het leven van een freelancer

Oct 16, 2016 Ismay Kieskamp

Jannes van Roermund studeerde vorig jaar af aan de Hogeschool voor Journalistiek in Utrecht. Na zijn studie kreeg hij de keuze: correspondent worden voor de Telegraaf in Jakarta, of aan de slag als freelancer en zijn eigen plan trekken. Hij koos voor de laatste optie en reisde af naar Warschau. Niet makkelijk, maar hij is wel helemaal vrij. “Het liefste ben ik elke dag onderweg.”

Door Ismay Kieskamp

 

Als je freelancer bent, moet je vooral goed vooruitkijken. Je kunt niet elke dag snel een nieuwsberichtje typen. Je moet je focussen op nieuwe invalshoeken bij een thema en goed bedenken aan wie je het gaat aanbieden. Voordat ik vertrok naar Warschau heb ik daarom dagenlang in de bibliotheek gezeten. Daar pluisde ik alle Nederlandse tijdschriften uit en maakte aantekeningen van wat voor soort magazines het waren. Als je jezelf wil gaan verkopen, moet je wel weten aan wíe je kan verkopen. Dus nu houd ik dat lijstje erbij en bedenk van tevoren aan wie ik mijn stuk wil verkopen.

Het allesbepalende mailtje

Helaas weet je nooit of je stuk wordt aangenomen. Daarom moet de pitch die je aan een werkgever stuurt heel goed zijn. In die mail zeg je wie je bent en leg je uit waar je artikel over gaat: je vertelt over je invalshoek en je bronnen. Hoe groter het tijdschrift is waar je je stuk aan verkoopt, hoe beter je pitch moet zijn. Het eerste artikel dat ik schreef toen ik richting Warschau vertrok, was een groot verhaal over het Hongaarse referendum. Dat wilde ik verkopen aan Vrij Nederland. Toen heb ik wel vier dagen aan het mailtje gesleuteld. Elke zin moet raak zijn.

Leven als freelancer

Op dit moment zit ik dus ik Warschau, al drie maanden ongeveer. Ik ben eigen baas, en dat heeft voordelen en nadelen. Op het moment zit ik vrij veel thuis, op internet zoek ik naar onderwerpen. Toen ik naar Warschau ging, had ik het plan om elke werkdag om half acht op te staan, maar de laatste maand ben ik een beetje lui geworden, dus nu is het acht uur. Wat leuk is, is dat je veel de straat op gaat. Het liefste ben ik elke dag buiten om het leven mee te maken en verhalen te vinden. Je gaat naar demonstraties, je spreekt met directeurs. Dat maak je niet zo gauw mee op een internetredactie. Maar het leven als freelancer heeft ook nadelen. Je doet veel, maar je kan weinig kwijt. Op het moment kan ik ongeveer drie artikelen per maand verkopen, soms iets meer. In Nederland zou ik daar niet van rondkomen. Dat is ook deels de reden dat ik voor Warschau heb gekozen: het leven hier is goedkoop.

Musts op je opleiding  

Wat ik alle studenten kan aanraden is: gebruik je tijd op school goed. Je krijgt zulke goede tips van leraren, ze gaan op elke zin in je stukken in als het nodig is. Als je eenmaal van school bent, heb je dat niet meer. Als je een goed stuk hebt geschreven krijg je geen feedback, en als je stuk niet goed is krijg je wat redactionele tips om het aan te passen. Of ze nemen je stuk niet aan. Dat is me één keer overkomen. Het format paste toen niet bij het medium. Ik kreeg wel de kans om iets anders te maken over hetzelfde onderwerp. Maar gedetailleerde feedback krijg je natuurlijk niet meer. Dus je leert niet zoveel bij als freelancer.

Naast de studie

Ook zou ik zeggen: neem een bijbaan in de journalistiek naast je studie. Ik heb zelf een zomervakantie lang voor Breda Nu gewerkt, een lokale tv-zender. Ik ben er gewoon naartoe gegaan en zei: “Goh, mag ik meedoen?” Al gauw kreeg ik te horen: “Nou Jannes, ga maar je eigen tv-serie maken.” Ik was pas eerstejaars, had geen ervaring, en natuurlijk ging alles mis. Gelukkig had ik een goede cameraman en een goed montageteam. Daarom is de kwaliteit uiteindelijk toch hoog geworden. Dus spring op je fiets en vraag of je iets mag doen.

Stage volgens de Chinese methode

Toen ik mijn tweede stage ging lopen, heb ik gekozen voor de Telegraaf. Ik wilde mijn stageplaats zo groot mogelijk, want dan heb je meer mogelijkheden en veel capabele mensen om van te leren. Om binnen te komen moet je gewoon heel veel brieven sturen, en daar op tijd mee beginnen. Tijdens de stage moet je assertief zijn en je nek uitsteken. Ik kwam zelfs met beleidstips aanzetten bij mijn stage, dat vonden ze tof. Het is een beetje de Chinese methode: ze kijken een tijdje niet meer naar je om en als blijft drijven, mag je van alles doen.