Internationaal

Berichtgeving MH17: Nederland vs. Rusland

Oct 14, 2016 Thomas Weemaes

Het Nederlands Openbaar Ministerie maakte op 28 september zijn eerste resultaten over de vliegtuigramp MH17 bekend. Sindsdien explodeerden verschillende media, want er was eindelijk iets ‘tastbaars’ waarover kon worden geschreven. Rusland zou onvoldoende meewerken aan het door Nederlands geleide onderzoek en verlegt het probleem naar Oekraïne. Wat zijn de andere verschillen tussen de Nederlandse en Russische media?

Door Sofia Letova en Thomas Weemaes

Het toestel van Malaysia Airlines stortte neer op 17 juli 2014 op Oost-Oekraïens grondgebied, daarbij kwamen 298 mensen om het leven. Na de ramp is een onderzoek gestart dat wordt geleid door het Nederlands Openbaar Ministerie en wordt uitgevoerd door het ‘Joint Investigation Team’. Het OM schrijft op haar website: “Het doel van het strafrechtelijk onderzoek is waarheidsvinding, het vaststellen van de feiten, het identificeren van de verantwoordelijken voor de crash en het verzamelen van strafrechtelijk bewijs voor een vervolging.” Het onderzoek naar de daders is nog in volle gang. Maar al na de eerste resultaten van het onderzoek maakte Rusland bezwaar tegen de kwaliteit ervan.

Voor deze journaalvergelijking zijn drie recente videonieuwsitems omtrent het onderwerp MH17  van www.nos.nl en www.vesti.ru bestudeerd. (Vesti is een landelijke nieuwszender die in bezit is van staat.)

 Nederland nos-nl-frame
In de online videoberichtgeving bij de NOS wordt de premier vaak aan het woord gelaten. Tijdens die momenten is er een zekere ‘boosheid’ te herkennen in zijn stem. Het is alsof Rutte zich echt kwaad maakt over het onderwerp, zeker als het over het over Rusland gaat. Hij verwacht dat Rusland meewerkt met het onderzoek maar dat gebeurt niet volgens de video’s. Rusland twijfelt aan de kwaliteit van het onderzoek en dat vindt Rutte niet acceptabel: “Het verspreiden van onzin accepteren we niet.” Ondanks dat Rusland het onderzoek niet serieus neemt en het in een kwaad daglicht zet, gaat Nederland er toch vanuit dat Rusland meewerkt. In de berichtgeving komt terug dat het land niet meteen aangewezen wordt als schuldige, want dat zou averechts werken. Een interviewer zegt tegen Rutte dat het niet lukt wat hij probeert, want de Russen blijven zeggen dat het onderzoek bevooroordeeld zijn. Waarop Rutte zegt: “Dat gaat niet na één gesprek met een ambassadeur of met één interventie. De russen zeggen niet zomaar: ‘we zullen het niet meer doen.’ Laten we niet naïef zijn.” Uit de video’s blijkt ook nog dat het op wereldwijd niveau nog steeds een belangrijk onderwerp is en dat het voor de betrokkenen veel betekend, dat de daders gepakt worden. In de drie recente video’s is er geen presentator aan het woord. Wel een interviewer die constateert dat Rutte zijn werk niet goed doet en dat Rusland doorgaat met ontkennen dat zij iets te maken hebben met de crash. 
rusland-met-titel006Rusland
Vesti kiest ervoor om in elk videonieuwsitem een presentator aan het woord te laten. Af en toe komt er een correspondent in beeld die wat over de situatie vertelt, maar meer dan deze personen laten ze niet zien. In de video’s wordt met een zeer sarcastische ondertoon gepraat over Oekraïne. Zo zou Oekraïne volgens Rusland het onderzoek manipuleren en zouden ze hun verantwoordelijkheid niet nemen. ‘’Kiev heeft het weer mooi voor elkaar. Ze worden nauwelijks in het onderzoek genoemd en Nederland heeft het weer mooi op ons gemunt’’, vertelt de Russische reporter van Vesti.

Tupolov
De Russische media hebben het in de berichtgeving over MH17 vaak over de vliegtuigramp Tupolov 154M van Sibir Airlines in 2001. Het Russische toestel vertrok op donderdag 4 oktober 2001 vanuit Tel-Aviv richting Novosibirsk. Strijdkrachten uit Oekraïne oefenden in de buurt van de kustplaats Theodosii in de regio Krim. Er werden raketten afgevuurd en een daarvan ontplofte op ongeveer vijftien meter boven het vliegtuig. Het vliegtuig raakte ernstig beschadigd, wat resulteerde in decompressie van de passagierscabine. Bovendien raakte het in brand. Na een ongecontroleerde afdaling, stortte het neer in de zee en zonk naar een diepte van 2000 m. De Russische media vergelijken dit voorval met de vlucht MH17 in 2014. ‘’Oekraïne gedraagt zich hetzelfde als in 2001. Ze zwijgen en doen er alles aan om informatie achter te houden’’, aldus de Russische woordvoerder.

Verder twijfelt Rusland aan de kwaliteit van het onderzoek. Ze vinden het een bevooroordeeld onderzoek. De resultaten uit het strafrechtelijk onderzoek, dat door het Nederlands Openbaar Ministerie wordt geleid, zouden vaag en onduidelijk zijn voor de Russen. Het onderzoek zou gebaseerd zijn op social media en er zouden zelfs foto’s en filmpjes zijn bewerkt die in de resultaten naar voren komen. ‘’Het is een onbetrouwbaar onderzoek’’.

Conclusie
De opmerkelijkste verschillen tussen de online berichtgeving van NOS en Vesti zijn onder andere dat in Nederland niet bericht over Oekraïne. De Russische nieuwszender schuift het probleem door naar de zuiderburen. Bij de NOS komt premier Rutte vaak aan het woord en Poetin bij Vesti helemaal niet. Beide zenders zijn het wel met elkaar een dat Rusland twijfelt aan de kwaliteit van het onderzoek. Maar volgens de NOS-berichtgeving werkt Rusland slecht mee om de daders op te sporen.

 

Bekijk hier de behandelde nieuwsvideo’s:
NOS 1
NOS 2
NOS 3
VESTI 1
VESTI 2
VESTI 3