perugia

Zo word je een moderne Carl Bernstein

Apr 22, 2016 Gemma van der Kamp

Wie kent hem niet: Carl Bernstein, de Amerikaanse journalist die in de jaren zeventig wereldberoemd werd vanwege zijn rol in het Watergate-schandaal.  Nog steeds wil elke journalist wel een moderne Bernstein zijn. Maar hoe doe je dat in tijden van big data?

Door: Jacco Eikenaar

Onderzoek
Om een echte Bernstein te worden is het vermogen om diepgravend onderzoek te doen nog steeds heel belangrijk. Het Watergate-onderzoek, dat de Amerikaanse president Nixon ontmaskerde in een afluisterschandaal, was zo’n groot succes omdat Bernstein zich er samen met Bob Woodward in vastbeet en niet losliet. Zelfs in deze tijd van klokkenluiders is onderzoeksjournalistiek geen passief vak. Wachten tot iemand naar je toe komt met een stapel documenten met juicy scoops is geen pad naar succes.

Een actieve houding dus, zelf erachteraan gaan. Zie je iets waar je onderzoek naar wil doen of waar je van denkt dat er wel eens iets achter zou kunnen zitten? Dan is het tijd voor actie. Je kunt dit op verschillende manieren doen. Op de klassieke manier: rondbellen en vragen stellen. Dit is een strategie die altijd relevant blijft. Ook al zitten we in de tijd van big data, uit een een-op-een gesprek kan een hoop komen.

Dat is de ‘oude’ manier, maar wat is dan de ‘nieuwe’ manier?

Datajournalistiek
Datajournalistiek is een hot topic in journalistenland. Daar zou elke onderzoeksjournalist verstand van moeten hebben. Maar eigenlijk is deze methode, waarbij veelal Excel-bestanden vol met cijfers worden geanalyseerd, in de onderzoeksjournalistiek helemaal niet zo nieuw. Vroeger ging je met je team handmatig door honderden documenten, nu doe je dat digitaal. De essentie is nog hetzelfde: op zoek gaan naar patronen en trends in je data.

Als je een ‘Bernstein’ wil worden dan moet je je verdiepen in dingen zoals SQL, de codeertaal waarmee je grote datasets kan doorkammen.

Multidisciplinair
Al die data moet ook verwerkt worden. Het Watergate-schandaal bestond voornamelijk uit tekst. In die tijd kwam het in de krant en de mogelijkheden voor multimediale producties waren nog schaars. Met tools als Shorthand om verhalen multimediaal te vertellen, zijn de mogelijkheden oneindig. Je kunt als journalist niet veroorloven de constante stroom van nieuwe tools te negeren, zeker niet als moderne Bernstein.

Tuurlijk, je kunt de vormgeving overlaten aan vormgevers. Zo weet je zeker dat er iets moois uitkomt en kun je je volledig op het onderzoek concentreren. Alleen is dat echt zo een goed idee? Als je als journalist meedenkt over hoe je jouw verhaal visueler kunt vertellen, kan dat je productie alleen maar beter maken.

Allrounder
De hedendaagse Bernstein is dus een actieve multidisciplinaire onderzoeker die verstand heeft van datajournalistiek en tools. Als je het vergelijkt met wat Bernstein was ten tijde van Watergate dan zien we eigenlijk geen verschillen in de persoon, maar wél in de techniek.