N&A

In een rechtszaak: dit is wat je moet doen

Jan 29, 2016 Maartje Groenen

Journalist Ton Lankreijer schreef een boek over de zelfmoord van een 49-jarige man waarin hij de  volledige naam van de man gebruikt. De ex-vrouw van de hoofdpersoon spande een kort geding aan, wat Lankreijer verloor. Het recht op privacy heeft hier voorrang op de vrijheid van meningsuiting, iets waar journalisten vaker tegenaan lopen. En dan? Simone Dirven, jurist privacyrecht van Kessels Advocaten, legt precies uit wat je dan moet doen.  

“Wat de zaak van Lankreijer betreft: voor mij is het lastig te zeggen of het een goed idee is voor de journalist om in beroep te gaan, want ik ken de zaak niet in detail, maar over het algemeen zou het afkorten van de naam van deze persoon de oplossing kunnen zijn. Aan de andere kant, als er een heel boek over deze man geschreven wordt, wijzen de details van het verhaal toch wel naar één persoon.”

Het recht op privacy en het recht op vrijheid van meningsuiting in de journalistiek botsen nogal eens met elkaar. Niet alleen in tekst, maar ook in beeld, vertelt Dirven. “Het komt regelmatig voor dat er een probleem ontstaat tussen een journalist en een andere partij op het moment dat er persoonlijkheidsrechten geschonden worden. In sommige gevallen is het op te lossen met een gesprek tussen beide partijen, in andere gevallen komt de rechter er aan te pas. Iedere rechtszaak is anders, dus het is niet zo dat de journalist eerder in het voordeel is dan de andere partij.” Volgens Dirven is het zelfs zo dat, als het over een onbekend figuur gaat, het recht op vrijheid van meningsuiting minder zwaar kan wegen. “De privacy van onbekende personen staat sneller boven het belang van de journalist.”

Journalisten en de rechtbank

Stel, je hebt toch het privacyrecht van iemand geschonden en je moet naar de rechtbank. Wat dan? “Het begint met een dagvaarding die je op je mat krijgt. Het is heel belangrijk dat, als je die dagvaarding krijgt, je meteen een advocaat inschakelt

“De grootste fout die je kunt maken, is je kop in het zand steken.”

voor juridisch advies. Vaak heb je dan al een stapje voor, want een jurist kijkt naar alle feiten en kan zo aangeven of de beschuldigingen gegrond zijn. De grootste fout die je kunt maken, is je kop in het zand steken.” Daarnaast kunnen de kosten van een rechtszaak flink oplopen. “Het is handig om de andere partij eerst buiten een rechtszaak te spreken. Dan kun je proberen om tot een schikking te komen en duidelijke afspraken maken zodat het daarna afgehandeld is. Lukt dit niet, dan kom je in de rechtszaal terecht en kunnen de juridische kosten flink oplopen.”

Johan Cruijff

“Een goed voorbeeld is de zaak met Johan Cruijff in 2010. Hij had een hoger beroep aangespannen tegen uitgeverij Tirion omdat hij vond dat zijn portretrecht was geschonden.” De uitgeverij publiceerde in 2003 het boek ‘Johan Cruijff, de Ajacied’ met foto’s van Cruijff als jonge voetballer, zonder dat hier toestemming voor was verleend. De rechter stelde Cruijff uiteindelijk niet in zijn gelijk; veel van de foto’s waren op openbare plekken genomen en de foto’s tastten zijn persoonlijke levenssfeer niet aan. De zaak zelf was in 2010, de uitspraak volgde echter pas twee jaar later.

Het Vondelpark-arrest

Daarnaast noemt Dirven het Vondelpark arrest uit 1983 als voorbeeld. “Hier werd een portret van een man en een vrouw op een bankje in het Vondelpark gepubliceerd bij een artikel van de Nieuwe Revu. De journalist was echter vergeten toestemming te vragen en later bleek dat de twee een affaire hadden. De foto valt onder het portretrecht. Hierdoor moet je uitkijken met wat je publiceert. Deze foto had een enorme impact op het leven van deze twee mensen en in dit geval gaat het recht op privacy dus voor.”

 

Image Credits: The Blue Diamond Gallery.