Woensdag 7 januari 2015, 11.35 uur, rue Nicolas Appert 10, Parijs. Twee moslimextremisten stormen met kalasjnikovs het gebouw waar de redactie van Franse satirisch weekblad Charlie Hebdo zit, in en schieten koelbloedig twaalf mensen, onder wie acht medewerkers van Charlie Hebdo, dood. Een jaar later.

Woensdag verscheen de speciale editie van het blad. Op de cover staat een God afgebeeld met een kalasjnikov op de rug en bloedsporen op zijn gewaad. Bovenaan staat de tekst: 1 An Apres L’Assasin court toujours (Een jaar later loopt de moordenaar nog vrij rond). Binnenin het blad staan tekeningen van de overleden cartoonisten en wordt er door de overlevenden van de aanslag teruggekeken op het moment dat de gebroeders Kouachi de redactie binnenstormden en een bloedbad aanrichtten.

Wederopstanding
Van het nieuwste nummer zijn één miljoen exemplaren gedrukt. Dat staat in schril contrast met de oplagecijfers van vóór de aanslag. Volgens de Agence France-Presse (AFP) stond het weekblad aan de financiële afgrond en werden er maar 30.000 exemplaren verkocht. Na de aanslag werden van het eerstvolgende nummer 7,5 miljoen stuks gedrukt. Nu heeft het blad meer dan 180.000 abonnees en worden er in de losse verkoop 100.000 in Frankrijk en 10.000 in het buitenland verkocht.

Na de aanslagen verhuisde de redactie tijdelijk naar het kantoor van dagblad Libération. Op dit moment zit de redactie gevestigd in een eigen kantoor, maar wegens veiligheidsredenen is de nieuwe locatie van Charlie Hebdo niet bekend gemaakt.

Charlie 2.0
Bij de aanslag kwamen onder anderen acht journalisten om. Afgelopen dinsdag werd een gedenksteen onthuld aan de muur van het oude redactiekantoor. Daarop staan de namen van de omgekomen medewerkers, waaronder die van hoofdredacteur Stéphane Charbonnier, beter bekend als ‘Charb’. Een van de overlevenden, Laurent ‘Riss’ Sourisseau, werd na zijn herstel de hoofdredacteur van het blad en veranderde de koers van het blad.

Zo maakt het blad geen cartoons meer van de profeet Mohammed. In gesprek met het Duitse magazine Stern liet Sourisseau weten dat het blad niet de intentie had om van de Islam bezeten te zijn. “We tekenden Mohammed uit principe om te laten zien dat men alles mag tekenen. Maar nu zijn andere aan de beurt om dat te doen.”

Nederlandse media
Charlie leeft (weer). Ook in meerdere media in Nederland wordt er teruggeblikt op de aanslag. Zo werd afgelopen maandag in de uitzending van De Wereld Draait Door het essay Brief aan de huichelaars die het racisme voeden van de omgekomen hoofdredacteur Stéphane ‘Charb’ Charbonnier besproken. Twee dagen vóór de aanslag legde Charb de laatste hand aan zijn essay. Bij Jinek werd er gisteren ook stilgestaan bij Charlie Hebdo. Zo zei cartoonist Ruben Oppenheimer dat hij niet banger is geworden. “Maar als je over een onderwerp tekent waarvan je weet dat er collega’s van je zijn vermoord, dan zit dat toch een beetje in je achterhoofd.”

Verder zond de VPRO gisteren op NPO 2 de documentaire Three Days that Shook Paris uit. Naast de aanslag op Charlie Hebdo worden ook de aanval op de Joodse supermarkt en de vluchtroute van de extremisten naar de drukkerij, waar uiteindelijk de politie een einde maakte aan de driedaagse terreurgolf, tot in de details gereconstrueerd.

Vanavond staan de cartoonisten in de belangstelling. In de documentaire 2Doc: Cartoonisten – Verdedigers van de democratie vertellen twaalf cartoonisten over hun werk en de gevaren die daar bij komen kijken.