Elke journalist heeft te maken met framing. Volgens OOR-redacteur Jan van der Plas zit dit in de popjournalistiek toch anders. ‘’Als er over popmuziek wordt geschreven, worden journalistieke principes losgelaten.´´

Jan van der Plas is naast schrijver en redacteur bij muziekblad OOR ook Neerlandicus, docent op de Rockacademie in Tilburg en hij heeft gestudeerd heeft in de richting Massacommunicatie en PR. Volgens hem is er een groot verschil in popjournalistiek in Nederland en bijvoorbeeld de VS.

‘’In Nederland zijn we veel nuchterder’’. En in de Britse media zouden er ‘’veel meer praktijken buiten het boekje’’ plaatsvinden. Hij vertelt over zijn ervaring en expertise over het schrijven over artiesten en hoe een stuk een persoon kan maken of kraken.

‘’Het beeld dat wij hebben van artiesten, is maar een heel beperkt beeld. Een enkeling ligt in de goot, maar dat zijn echt uitzonderingen. Het zijn over het algemeen allemaal hardwerkende mensen met veel drive voor het muzikale beeld dat zij neer willen zetten. Het is een misvatting om te denken dat de platenmaatschappijen een imago creëren, dat doen de artiesten zelf. En de media zijn een doorgeefluik.’’

‘’Meefietsen op bekende namen’’

Volgens van der Plas wordt er in Nederland meestal goed omgegaan met popartiesten. Zelden bezwijkt een Nederlandse artiest onder de druk van de media. Er bestaan er ook minder goede manieren hoe journalisten omgaan met hun verantwoordelijkheid. Vooral in het buitenland.

‘’In Engeland had bijvoorbeeld de New Musical Express (NME), het grootste Britse muziektijdschrift, een strategie: pak de bekende namen en, zelfs als er geen aanleiding is, ga op zoek naar iets om over te schrijven. De ene keer negatief de andere keer positief, dan blijven de fans het kopen. De ene week schrijf je iemand de grond in, daarna weer de hemel in. Dat is gewoon meefietsen op de bekende namen die je zelf creëert. ’’

Maar in Nederland komt deze manier van schrijven niet in deze mate en hoeveelheid voor.

‘’Nederland is veel nuchterder in dat opzicht. Het enige popmedium waar ik dat soms wel bij zie is denk ik de Volkskrant.’’ Zij schreven eerst fel tegen U2 in verband met belastingontduiking. Wat in strijd was met de boodschappen van hun muziek Nu, na het goed bevallen concert in de Ziggo Dome, is alles weer goed. ‘’Die hebben de neiging om als een stuiterbal heen en weer te gaan en ook veel te schrijven over popartiesten. Ik denk ooit: is deze aanleiding wel de moeite voor dit stuk waar? Blijkbaar wel. Maar zo’n dikke krant moet wel volgeschreven worden.’’

Management

Hoewel Van der Plas eerder vertelt dat meestal de artiest hun eigen imago creëert, kan het ook zo zijn dat het management invloed heeft. Dat gebeurt niet veel in Nederland maar wel meer in de VS.

‘’In de Hip-Hop in Nederland wordt dat wel een beetje geprobeerd, maar in de VS is dat echt kinderspel. Die zijn veel harder en extremer in wat ze van artiesten laten zien. Hoe Miley Cyrus met naaktfoto´s en drugsgebruik en dergelijke onder de aandacht wordt gebracht, wordt opgebouwd naar de release van een plotseling uitkomende plaat. Daar zitten veel meer dealtjes in tussen het management en de media.’’

Bekende voorbeelden

Er zijn ook artiesten die door deze manier van berichtgeving in de grote media in VS en Engeland zijn bezweken. Maar het is volgens Van der Plas moeilijk om daar iets zinnigs over te zeggen : ‘’Vaak, pas tientallen jaren na hun dood, komen we erachter hoe hun leven in elkaar gezeten heeft.’’

Kijk naar Nina Simone. Daar werd altijd over verteld dat haar leven een en al lijden was. Nu blijkt uit verschillende films en autobiografische boeken dat ze bijvoorbeeld jaren gelukkig in Nederland gewoond. Andere bekende gevallen zijn Michael Jackson en Herman Brood.

‘’Michael Jackson, daar hebben we allerlei kommer en kwel over meegekregen. Hij heeft zichzelf laten verbouwen, werd verdacht van pedofilie maar is daar nooit voor veroordeeld, dat beeld is zo op sensatie belust geweest. En Herman Brood kennen we uit de media als junkie, alcoholist, losbol, maar ik heb met hem gesproken, studio dag gevold, geïnterviewd en alle acht keren dat ik met hem gewerkt heb was –ie broodje nuchter.’’

Lekker Nederlands

In Nederland gebeurt het dus niet op die extreme manier. Wat er volgens Van der Plas wel gebeurd is dat er van Nederlandse artiesten, zoals Nick en Simon, de glamour-kant van hun bestaan naar voren kan worden geschoven in plaats van hun muziek.

‘’Op een gegeven moment zaten ze in allerlei spelshows en liepen ze de deur plat bij RTL. Daarna zijn ze met internationale muzikanten spelen en muziekprogramma’s gaan maken om het beeld een beetje bij te stellen dat ze muzikanten zijn. Dat was meer hun eigen initiatief. Men houdt in Nederland wel van echt. Eerlijkheid wordt hier erg gewaardeerd. ‘’

Artiesten maken of kraken, die keuze heeft een popjournalist. Maar als het aan Van der Plas ligt, heb je een grote verantwoordelijkheid en macht als popjournalist. ‘’Schrijf voorzichtig, genuanceerd maar rechtvaardig’’. Dat klinkt als muziek in de oren.