Internationaal

‘’De journalistiek is echt een vak van principes’’

Sep 23, 2015 Ivan Deckers

foto door: Jon S/Flickr

Koen Voskuil zat een gijzeling van zeventien dagen uit. In 2000 schreef hij in Sp!ts twee artikelen over een discutabele huiszoeking. Hierbij verkreeg hij zijn informatie van een bron wie hij niet bekend wilde maken. Het gerechtshof van Amsterdam ging hier niet mee akkoord en gijzelde hem. Na het uitzitten van zijn gijzeling werd Voskuil alsnog in zijn gelijk gesteld door het Europese gerechtshof.

 

U heeft in een gijzeling gezeten bij het gerechtshof van Amsterdam. Hoe heeft u dat ervaren?

‘’Het was intimiderend, ik werd afgevoerd door parketwachters, ik moest mijn veters uit mijn schoenen halen zodat ik mezelf niet kon ophangen. Mijn riem moest ook uit. Je gaat in het gewone regime van een gevangene mee. Ik had daarvoor nog nooit in de gevangenis gezeten. Ik heb twee en een halve week kunnen ervaren hoe het is om in het huis van bewaring te zitten. Na twee weken begon ik het aardig zat te worden. Ik was blij dat het daarna eindelijk voorbij was.’’

 

Is het nooit in u opgekomen om de bron bekend te maken, zodat u weg kon?

‘’Dat is voor mij nooit een optie geweest. Ik moest mijn bron beschermen. De bron stak zijn nek uit om een misstand binnen de politie aan te kaarten. Het had best als gevolg kunnen hebben dat mijn bron zijn baan kwijt zou raken. Bovendien vraag ik mezelf af wanneer je een bron prijsgeeft, wat je nog waard bent als journalist.

Hoeveel bronnen zouden je na afloop nog vertrouwen. Het was voor mij dus geen optie om het te vertellen.’’

 

Bent u na de gijzeling een ander soort journalist geworden?

‘’Het was voor mij als het ware een spoedcursus. Het werd duidelijk hoe het er aan toe kan gaan binnen de journalistiek. Ik ben er ook zeker wat ervarener uitgekomen. Wat ik ook raar vond, is dat destijds de media er veel aandacht aan besteedde. Waar je normaal het nieuws brengt, was ik nu opeens het onderwerp van de nieuwsrubrieken. Je staat voor één keer aan de andere kant van de microfoon. Ik heb dus zeker een aantal dingen geleerd. Wat ik denk dat nog de belangrijkste les was? Dat journalistiek echt een vak van principes is.’’

 

Denkt u dat zonder Nederlandse wetgeving de journalist 100% de kans krijgt om zijn goed werk te doen?

‘’De Europese rechtspraak zorgt ervoor dat de Nederlandse journalist goed beschermd is. wij hebben zelf ook een rechtszaak gewonnen bij het Europees Hof, waardoor het arrest-Voskuil ook andere journalisten kan helpen. Dat er nog geen echte wet is, heeft voordelen en nadelen. Het voordeel is dat er in Europa al een regeling voor is getroffen. Toch valt het niet altijd mee om naar het Europees Hof te stappen. Mijn zaak heeft bijvoorbeeld zeven jaar geduurd. Het heeft ook nog eens enkele tienduizenden euro’s gekost. Gelukkig werd ik destijds mede gefinancierd door de NVJ en het Telegraaf concern. Maar voor een freelancer is dat onmogelijk om uit te zitten. Daarom denk ik dat het belangrijk is dat er een Nederlandse wet komt. Het nadeel daarvan is dat de overheid zich toch gaat buigen over de vraag wie wel en niet journalist is. Dat is iets lastigs, heeft een maker van een weblog dan ook verschoningsrecht nodig?’’

 

Waar moet volgens u de grens getrokken worden?

‘’Ik denk dat we beter een brede groep kunnen als journalist kunnen benoemen dan een kleine groep. Journalistiek is een vrij beroep, het moet niet afhankelijk zijn van een perskaart of een opleiding. Ik vind het erg belangrijk dat het ook zo blijft. Dan kunnen we beter bronbescherming een beetje te ruim nemen. Zodat sommige bloggers zich daar ook nog achter kunnen verschuilen. Want wanneer je die groep te smal zou maken, zou je de journalistiek gaan betuttelen.’’