Tilburg – Zullen we de brief nu wel of niet in zijn geheel publiceren? Het is een vraag die bij alle redacties in Nederland op negen september waarschijnlijk voor discussies gezorgd zal hebben. Het betreft de afscheidsbrief van Bernd K.B., de man die in het Drentse Schoonloo zijn drie zoontjes vermoordde en daarna de hand aan zichzelf sloeg.

Nieuws.nl was het eerste medium dat, naar eigen zeggen exclusief, de boodschap op het web slingerde. AD en Metro presenteerden niet veel later die dag dezelfde brief op hun sites. Een actie die tot veel negatieve reacties leidde:

Ethiek

Humberto Tan probeerde die avond in zijn show RTL Late Night erachter te komen waarom de inhoud van de boodscap wel of niet gepubliceerd had moeten worden. Aan tafel zaten Christiaan Ruesink, hoofdredacteur van het AD en Hans Laroes. Het werd een interessant journalistiek debat over ethiek waarin er vele journalistieke opvattingen tegenover elkaar werden gezet:

Laroes gaf onder meer aan dat het publiceren van de brief een dolkstoot van publiciteit voor de slachtoffers en hun familie was. Het neigt volgens hem naar het zoeken van sensatie, omdat de inhoud geen toegevoegde waarde heeft en geen antwoord geeft op de vraag waarom de vader het heeft gedaan. En als mensen het willen lezen kunnen ze die op internet volgens Laroes zelf wel vinden.

Christiaan Ruesink

De hoofdredacteur van het AD was het logischerwijs niet met Hans Laroes eens. Zo vond Ruesink dat het publiceren wel van toevoegde waarde is. De brief kleurt het verhaal en geeft volgens hem antwoord op die ene vraag: waarom? Naast het in de krant zetten ervan deelt een forensisch psycholoog haar gedachten over de afscheidsbrief om zo meer duiding te geven. Wel heeft de hoofdredacteur spijt van het volledig publiceren van de namen op de site: ‘Wij moesten een afweging maken tussen snelheid en nauwkeurigheid en daarin hebben wij de verkeerde keuze gemaakt.’ Wel was deze fout ‘s avonds nog niet gecorrigeerd omdat dit naar eigen zeggen: ‘Op internet niet veel zin heeft omdat het toch al gepubliceerd is’. De opvattingen van Laroes vindt Ruesink ouderwets: ‘De wereld is aan het veranderen, wij moeten nieuwe afwegingen maken en grenzen verschuiven.’

Het gesprek bij RTL Late Night zorgde voor iets meer begrip bij de kijkers, ook al wist Christiaan Ruesink niet iedereen te overtuigen:

https://twitter.com/LoesReijmer/status/377315156193071105\r\n\r\nEen enkeling had wel begrip voor de actie van het AD:

Afwegingen

Een eenduidig antwoord geven op de vraag of de afscheidsbrief wel of niet volledig gepubliceerd moet worden is eigenlijk onmogelijk. Het is een mooi voorbeeld van een ethisch dilemma en daar is vrijwel nooit één specifiek antwoord op. De enige mogelijkheid bij een onderwerp als deze, is alle mogelijke voor- en nadelen met elkaar te vergelijken en zo tot een besluit te komen. Elk  journalistiek medium hanteert een eigen ethische code en maakt dus eigen overwegingen wat betreft het brengen van nieuws. Het Jeugdjournaal liet 10 september zien hoe het als een journalistieke organisatie verantwoord met deze afwegingen is omgegaan:

Onzin

Mick van Wely, misdaadjournalist van het Dagblad van het Noorden, had geen uitvoerig gesprek met de redactie nodig om tot een besluit te komen: “De afscheidsbrief is journalistiek gezien totaal irrelevant. Het enige doel van de dader was door middel van deze brief mensen in zijn omgeving te kwetsen en dat is hem dus gelukt. Een aantal zinnen citeren vind ik nog wel kunnen, maar door de hele inhoud te plaatsen beschadig je de slachtoffers nog een tweede keer. Het was bij onze redactie dus totaal geen punt van onenigheid en ik was dan ook verrast dat sommige andere media de brief wel in zijn geheel publiceerden. De redenen die zij dan aandragen zoals duiding geven of dat hele verhaal gebracht moet worden vind ik onzin. De inhoud en de door het AD bijgevoegde info geeft je geen exacte informatie over waarom hij het gedaan heeft. Het is een boodschap van een gek die om zich heen wil slaan. Niets meer, niets minder.”

Scoren

Wel is Van Wely het er mee eens dat journalistieke en ethische grenzen verschuiven: “We leven in 2013 en dus moeten de grenzen ook met hun tijd meegaan. Strafvermindering bij media-aandacht is daar een goed voorbeeld van. Bij het begaan van een misdaad loop je in deze tijd gewoon meer dan vroeger het risico aandacht van de media te krijgen. De discussie bij deze afscheidsbrief vind ik helemaal anders en heeft niet met het vervagen van grenzen te maken. Ik zie voor het plaatsen van deze brief geen enkele andere reden dan simpelweg willen scoren.”

Wat vind jij? Is de brief een journalistieke toevoeging aan het verhaal? Deel jouw mening hieronder.